Het Lied van de Feniks

In India leeft een betoverende vogel,
De mooie feniks met lange, harde snavel,
Doorboord met wel honderd gaten
Zoals een fluit, zoals de ney.
Hij heeft geen maat, geen lief – is souverein.

Elk gat heeft een andere klank; elke klank
Bergt een klein geheim, subtiel en diep –
En als de schrille, klagende tonen worden gehoord
Valt er een stilte over iedere luisterende vogel;
Zelfs de vissen worden stil.

(Het was deze droeve zang die aan een wijze de muziekkunst leerde.)

Het leven van de feniks duurt zo’n duizend jaar
En lang voordien weet hij dat als de dood zal komen;
Als pijnscheuten zijn vermoeide hart doorboren,
En alles hem zegt dat hij moet gaan,
Bouwt hij een stapel van blokken en stammen,
Daarbovenop zingt hij zijn droevige zang –

Elke klagende noot trilt, uit elk gat van zijn bek
Stroomt het bewijs van zijn zuivere ziel –
Nu met de gillende kreet van de rouwende,
Dan met zachte zorg en gedempte cadans.
En terwijl hij zingt over dood en bitter verdriet,
Rilt hij, beeft hij, als een riet.

Dan, gelokt door zijn hartverscheurend gezang,
Komen vogels en wilde dieren tot hem –
Ze kijken toe, ze zien zijn treuren; en allen begrijpen,
Elk voor zich: ook zij zullen de wereld achter zich moeten laten.
Er zijn er die huilen uit medeleven en sommigen vallen flauw;
Er zijn er die sterven van verlangen die hartstochtelijke klacht te aanhoren.

(Wat een droeve dag, die dag, zijn verwoestende zang in bloed gedrenkt.)

Zo nadert de dood en terwijl de feniks zingt
Beroert hij de lucht met zijn enorme vleugels,
Een vlam schiet eruit weg en likt de stapel hout –
Hout en feniks, een woedend vuur,
Dat langzaam slinkt, van die eerste woedende flits
Tot zacht instortend houtskool, en tenslotte tot as.

De houtstapel is verteerd – en uit het asbed
Steekt een kleine feniks de kop op.
Welk ander wezen – op deze hele aarde – baart,
Nadat de dood hem heeft genomen, zichzelf opnieuw?

Al kreeg je alle feniksjaren,
Nog zou je moeten sterven, als de dood komt.

Jarenlang zingt hij in eenzame pijn,
Moet hij zonder bijstand, zonder maat, heersen;
Ongebonden, souverein.

Geen kinderen die zijn leeftijd prijzen bij zijn dood,
Zijn as verstrooid door de koude adem van de wind.

Begrijp dat niemand, hoe sluw die ook mag zijn,
De scherpe klauwen van de dood ontglipt.

Niemand is onsterfelijk in deze wijde wereld;
Dit wonder toont: geen schepsel heeft de kracht,
Om de meedogenloze dood in toom te houden,
Moeten we leren aaien over zijn heerszuchtige kop.

Al vallen vele taken ons ten deel, die laatste
Blijft de moeilijkste die de Weg ons vraagt.

(Vertaling door Josse De Pauw en Farnoosh Khodadadeh)